Hermann Hesse — Demian

Życie każdego człowieka jest drogą ku samemu sobie, próbą znalezienia drogi, zaznaczenia ścieżki. Żaden człowiek nie był nigdy w pełni samym sobą, lecz mimo to każdy ku temu dąży, jeden w mroku, inny w światłości, jak kto umie.

Hermann Hesse — Demian » Maks Demian (Rozdział drugi, Kain)

Nie trzeba się nikogo bać. A jeśli ktoś się kogoś boi, to dlatego, że udzielił temu komuś jakiejś władzy nad sobą.

Hermann Hesse — Demian » pani Ewa (Rozdział siódmy, Pani Ewa)

Miłość nie powinna prosić [...] ani żądać. Miłość musi posiadać siłę, dzięki której dojdzie sama w sobie do pewności. I wtedy nie ją cokolwiek ciągnąć będzie, lecz ona zacznie przyciągać.

Hermann Hesse — Demian

Możemy zrozumieć się nawzajem; lecz wyjaśnić samego siebie każdy może tylko sam.

Hermann Hesse — Demian » muzyk Pistorius (Rozdział szósty, Walka Jakuba)

Rzeczy, które widzimy [...] to te same rzeczy, które istnieją w nas. I nie ma żadnej innej rzeczywistości prócz tej, jaką mamy w sobie. Dlatego też większość ludzi żyje tak nierealnie, ponieważ zewnętrzne obrazy uważają za rzeczywistość, a swego własnego świata wcale nie dopuszczają do głosu. Można być wtedy nawet szczęśliwym. Lecz z chwilą, gdy pozna się już raz tamto, inne, nie ma się już wyboru i nie może iść drogą, którą obiera większość. Sinclairze, droga owej większości jest łatwa, a nasza trudna. Chodźmy.

Hermann Hesse — Demian

Nie mogę siebie nazwać wiedzącym. Byłem poszukującym i jestem nim dotąd, nie szukam już jednak w gwiazdach i księgach, zaczynam bowiem słyszeć nauki, którymi szemrze we mnie własna krew.

Hermann Hesse — Demian » Emil Sinclair (Rozdział szósty, Walka Jakuba)

Uderzając, sądziłem bowiem, że trafiam człowieka silnego i zdolnego do obrony - a oto był przede mną człowiek cichy, znoszący ciosy cierpliwie, bezbronny i poddający się w milczeniu.

Hermann Hesse — Demian » Emil Sinclair (Rozdział piąty, Ptak wykluwa się z jajka)

Nie pragnąłem przecież nic więcej, niż żyć tym, co samo chciało ze mnie się wydobyć. Czemuż było to tak bardzo trudne?

Hermann Hesse — Demian » Emil Sinclair (Rozdział szósty, Walka Jakuba)

Każdy ma jakieś „zadanie”, nikt jednak nie może sam go dla siebie wybrać, opisać, i wypełniać według własnej woli. [...] Żaden, żaden, żaden obowiązek nie istniał dla ludzi przebudzonych, prócz tego jednego: szukać samego siebie, w sobie się umocnić, po omacku szukać własnej drogi naprzód, niezależnie od tego, dokąd ona wiedzie.

Hermann Hesse — Demian » Emil Sinclair (Rozdział szósty, Walka Jakuba)

Nie żyłem po to, by układać wiersze czy wygłaszać kazania, czy malować. Ani ja, ani żaden inny człowiek nie po to istniał. Wszystko to było jedynie uboczne. A prawdziwe powołanie każdego polegało na jednym tylko: na odnalezieniu samego siebie. I skończyć mógł jako poeta lub wariat, jako prorok lub zbrodniarz - nie jego to była sprawa i w końcu pozbawiona znaczenia. Jego sprawą było znaleźć własny los - nie byle jaki - i przeżyć go w pełni, całkowicie, bez załamania. Cała zaś reszta była połowiczna jedynie, była próbą ucieczki, była nawrotem do ideałów mas, adaptacją i lękiem przed własnym wnętrzem.

Hermann Hesse — Demian » pani Ewa (Rozdział siódmy, Pani Ewa)

Nie powinien pan oddawać się pragnieniom, w które pan nie wierzy. [...] Musi pan albo umieć z tych pragnień zrezygnować, albo pragnąć ich całkowicie i prawdziwie. Jeśli zdoła pan raz prosić tak, że w samym sobie będzie pan pewien spełnienia tej prośby, spełni się ona.

Hermann Hesse — Demian » Maks Demian (Rozdział trzeci, Łotr)

Mówimy zbyt wiele [...]. I mądre te wywody nie mają żadnej, absolutnie żadnej wartości. Oddalamy się jedynie od samych siebie. A oddalać się od samego siebie - to grzech.

Hermann Hesse — Demian » muzyk Pistorius (Rozdział szósty, Walka Jakuba)

[...] z chwilą, gdy nienawidzimy jakiegoś człowieka, nienawidzimy w jego obrazie czegoś, co tkwi w nas samych. Nie oburza nas bowiem coś, czego w nas samych nie ma.

Hermann Hesse — Demian » pani Ewa (Rozdział siódmy, Pani Ewa)

Do domu nie wraca się nigdy [...]. Ale tam, gdzie zbiegają się przyjazne drogi, cały świat przez chwilę wydaje się domem.

Hermann Hesse — Demian » Maks Demian (Rozdział siódmy, Pani Ewa)

Nikt nie ma snów, które jego nie dotyczą.

Hermann Hesse — Demian » Emil Sinclair (Rozdział piąty, Ptak wykluwa się z jajka)

Bardzo lubię muzykę, myślę, że chyba dlatego, że tak mało jest moralna.

Hermann Hesse — Demian » muzyk Pistorius (Rozdział szósty, Walka Jakuba)

Czy zdołamy kiedyś [...] odnowić świat, to się dopiero okaże. Lecz w nas samych musimy odnawiać go codziennie, inaczej nic z nas nie będzie.

Hermann Hesse — Demian » Maks Demian (Rozdział trzeci, Łotr)

Kto za wygodny, żeby sam myśleć i sam sobie być sędzią, poddaje się po prostu zakazom takim, jakie istnieją, i łatwo mu żyć. Lecz inni sami czują w sobie przykazania i dla nich zabronione są rzeczy, które każdy człowiek honoru czyni codziennie, natomiast dozwolone są dla nich rzeczy na ogół potępiane. Każdy musi odpowiadać za siebie.

Hermann Hesse — Demian » Maks Demian (Rozdział trzeci, Łotr)

Człowiek powinien umieć skryć się całkowicie w samym sobie, jak żółw.

Hermann Hesse — Demian » Emil Sinclair (Rozdział czwarty, Beatrice)

Ja to byłem, ja, który chodziłem przecież pełen wzgardy dla świata! [...] Ze wstrętem i oburzeniem słyszałem jeszcze swój własny śmiech, pijacki, nieopanowany, urywany, głupi śmiech. Ja to byłem!